Kilometerbeprijzing

Het kabinet heeft besloten om vanaf 2012 een prijs per kilometer in te voeren. Dat betekent een systeem waarbij de autobelastingen (bpm,
houderschapsbelasting) worden omgezet in een per kilometer te heffen bedrag dat ook variabel kan zijn naar gelang tijdstip, plaats en de milieuprestaties van het voertuig. Dit systeem vervangt het huidige stelsel van vaste belastingen bij aanschaf en bezit van de auto.

Het is uitdrukkelijk de bedoeling dat uiteindelijk private marktpartijen de uitvoering van de registratie van de kilometers te hand nemen. Om zeker te zijn dat de invoeringsdatum wordt gehaald, bouwt de overheid daarnaast een publieke backoffice op die e.e.a. kan uitvoeren zodra blijkt dat de private markt er niet op tijd klaar voor is. Deze publieke backoffice gaat in elk geval de vrachtauto's bedienen, omdat de markt in elk geval niet klaar is vóór 2012 - het jaar waarin de vrachtsector op de kilometerbeprijzing overgaat.

De VNA, Vereniging van Nederlandse Autoleasemaatschappijen, is voorstander van kilometerbeprijzing omdat die effectief kan zijn voor verbetering van de bereikbaarheid. Dat is duidelijk in het belang van de zakelijke automobiliteit. Belastingheffing naar gebruik is ook billijker dan heffen naar aanschaf en bezit.

Verkeer en Waterstaat rekent op de volgende effecten na invoering van de kilometerbeprijzing:

Toename verkeersveiligheid: 13%
Afname automobiliteit door basistarief minimaal 15%
Afname voertuigverliesuren in files 43 - 58%
Afname automobiliteit onderliggend wegennet: 15%
Afname CO2 t.ov. referentie: 19%
Afname fijnstof t.o.v. referentie: 21%
Afname NOx t.o.v. referentie: 16%
Toename OV-kilometers: 6%

Plan van aanpak

Het kabinet kiest voor de kilometerprijs omdat het uitgaat van het eerlijkheidsprincipe (niet méér, maar anders betalen) en er een groot maatschappelijk draagvlak voor is. Ook zullen de exploitatiekosten niet boven de 5% van de opbrengsten liggen. Het registratiesysteem werkt op basis van satelliettechniek.

Uitgangspunt is dat de kentekenhouder verantwoordelijk is voor het betalen van de kilometerprijs. De kilometerprijs wordt een bestemmingsheffing (geen belasting).

Het kabinet wil in 2012 met het vrachtvervoer beginnen. De keuze welke voertuigen ingroeien wordt gemaakt op basis van het kenteken (cijfers in de eerste cijfergroep van het kenteken). In deze kabinetsperiode moet de wetgeving zijn afgerond. Ook moet het proces om de vaste autobelastingen (houderschapsbelasting, bpm en eurovignet voor vrachtauto's) om te zetten, in volle gang zijn. De belastingombouw zal in 2020 afgerond zijn.

De afbouw van de BPM vindt vanaf 2008 plaats in 10 jaar, waarin in de jaren 2008 - 2012 elk jaar 5% (van de BPM 2007) wordt afgebouwd en in de jaren 2013-2018 elk jaar 12,5%. Zolang de BPM nog bestaat, zal deze omgevormd worden tot een emissiegerelateerde BPM (CO2 en fijnstof). De houderschapsbelasting wordt afgeschaft gedurende de periode waarin de personenauto's ingroeien in het regime van de kilometerbeprijzing. Op het moment dat de personenauto overgaat
naar de kilometerbeprijzing wordt voor dat voertuig de houderschapsbelasting beëindigd.

De lastendruk voor verschillende groepen gebruikers dient na invoering kilometerbeprijzing gelijk te zijn aan de lastendruk op het moment voor invoering daarvan. De differentiatie naar milieukenmerken onder kilometerbeprijzing zal aansluiten bij de op het moment voor invoering geldende differentiatie in de houderschapsbelasting en bpm.

Tussen 2009 en 2012 worden proeven gedaan, met als doel het testen van de techniek en het bereiken van gedrags- en bereikbaarheidseffecten. Dit gebeurt in samenwerking met grote werkgevers en andere overheden. Het kabinet wil via deze proeven de grote steden snel beter bereikbaar maken.

Behandeling uitzonderingsgroepen

Het systeem geldt voor alle weggebruikers. Er wordt nog overwogen of niet ingezetenen die rijden met een personenvoertuig met een buitenlands kenteken voorlopig worden uitgezonderd. Uitzondering of een gereduceerd tarief voor kentekenhouders van bijzondere voertuigen zijn mogelijk. Hierbij moet gedacht worden aan de huidige uitzonderingsgroepen in houderschapsbelasting en bpm. Motoren blijven buiten de kilometerheffing.

Privacybescherming

In het publieke systeem blijven de verplaatsingsgegevens in het kasje in de auto. Alleen het totaal gereden aantal kilometers, basistarief en spitstarief, worden door het kastje naar de inningsorganisatie gestuurd. Alleen de berijder/houder kan de verplaatsingsgegevens uitlezen van het kastje (wat nu 'de registratievoorziening' wordt genoemd).

Wetsvoorstel naar Tweede Kamer

Begin juli 2008 is de Tweede Kamer akkoord gegaan met het partieel uitvoeringsbesluit van de projectminister Eurlings, waarin hij een kleine 170 miljoen euro vrijmaakt voor de voorbereiding van het opzetten van een publieke back office voor de kilometerheffing, een aanvang maakt met een privaat marktmodel en de voorbereiding van de proeven.

De Tweede Kamer ging tevens akkoord met het kabinetsvoorstel voor de Mobiliteitsprojecten (waarvoor het kabinet 100 miljoen heeft gereserveerd) om i.s.m. de regio's en het bedrijfsleven op korte termijn de bereikbaarheid te verbeteren.

Van het Voorontwerp van de Wet Kilometerprijs heeft de consultatieronde plaatsgevonden in juli en augustus en is de tweede versie van het wetsvoorstel eind oktober naar de Ministerraad gestuurd.

Op 28 november 2008 heeft de Ministerraad ingestemd met het wetsvoorstel, welk daarna voor advies naar de Raad van State is gestuurd.

In maart 2009 heeft de Raad van State haar 1e advies naar Verkeer en Waterstaat gestuurd. Wat betreft de Tarieven (hoofdstuk 4 van het wetsvoorstel) heeft de Raad van State haar reactie op 24 september afgerond. De ministerraad is op 13 november jl. akkoord gegaan en de minister van Verkeer en Waterstaat heeft het wetsvoorstel aansluitend naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze behandelt het naar verwachting in het voorjaar van 2010.

Na akkoord kan de wet naar de Eerste Kamer. Dit wetgevingstraject moet medio 2010 afgerond zijn.

Zie voor meer info ook www.kilometerprijs.nl van Verkeer en Waterstaat.

Planning

Besluit Tweede Kamer (maart 2010)
Definitief uitvoeringsbesluit (medio 2010)
Grootschalige Praktijktests - GPT (2011)
Implementatiebesluit (2011)
Besluit over een nieuw provinciaal belastinggebied, in plaats van de provinciale opcenten (volgend kabinet, eind 2011)
Start vrachtvervoer (2012)
Start ingroei personenauto's (2013)
Alle voertuigen op kilometerprijs (2017)
Afronding afbouw van de BPM (2020)

N.B. Medio 2010 komt de minister van Verkeer en Waterstaat met een nieuwe, realistische en definitieve planning voor implementatie, ter vervanging van de huidige planningsmethodiek (deterministisch). Deze zgn. probabilistische planning (zekerheidgraad 85%) zal volgens de Voortgangsrapportage Q3 2009 uitkomen op:
Start vrachtvervoer: oktober 2014
Start ingroei personenauto's: februari 2015
Alle voertuigen op kilometerprijs: december 2019

Bron: VNA